# Servisler ve süreçler Kaynak: > Sistem servislerini başlatın, durdurun, güncelleyin ve sunucudaki süreçleri canlı izleyin; hangi işlemlerin korunduğunu öğrenin. ## Servis listesi **Sistem → Servisler** sayfası, panelin yönettiği sistem servislerinin canlı durumunu gösterir. Sayfa yalnızca yöneticiye açıktır ve hiçbir yetki grubuna verilemez. Her servis için bir kart vardır; kartta servisin adı ve kurulu sürümü, kısa açıklaması ve şu rozetler bulunur: - **Durum:** **çalışıyor**, **durdu**, **hata** ya da **kurulu değil**. - **Açılışta başlatma:** sunucu yeniden başladığında servisin kendiliğinden başlayıp başlamayacağını söyler (**açılışta başlatma: açık** ya da **kapalı**). - **Güncelleme:** bekleyen bir paket güncellemesi varsa **güncelleme var**, yoksa **güncel**. Rozetin üzerine gelince son denetim zamanı görünür. - **Bellek:** servisin anlık RAM kullanımı, MB cinsinden. Listedeki servisler şunlardır: OpenLiteSpeed (web sunucusu), MariaDB (veritabanı), Pure-FTPd (FTP), firewalld (güvenlik duvarı), Fail2ban (saldırı engelleme), Chrony (zaman eşitleme), PowerDNS (dahili DNS), Memcached, ClamAV, clamd ve panelin iki kendi servisi. Kartlardaki **?** simgesi, servisin ne yaptığını ve durursa neyin etkileneceğini anlatır. Valkey bu listede yoktur. Valkey tek bir servis olarak değil, her site için ayrı bir süreç olarak çalışır; onları **Valkey** sayfasından yönetirsiniz (bkz. [Valkey önbellek](https://deckpa.com/docs/valkey)). ## Başlatma, durdurma, yeniden başlatma Kurulu bir servisin kartında duruma göre şu düğmeler çıkar. Düğmelerin çoğu işlemden önce onay penceresi açar: - **Başlat** — servis durmuşsa. - **Yeniden başlat** ve **Durdur** — servis çalışıyorsa. Durdurmadan önce kartın **?** açıklamasını okuyun: web sunucusu durursa hiçbir site açılmaz, veritabanı durursa veritabanı kullanan siteler hata verir, firewalld kapanırsa sunucu korumasız kalır. - **Açılışta başlatma** ve **Açılışta başlat** — yalnızca kurulup kaldırılabilen servislerde (Memcached, ClamAV, clamd) görünür. Bu ayar yalnızca bir sonraki açılışı etkiler; servis o anda çalışıyorsa durmaz. - **Güvenli yeniden başlat** — panelin kendi servisleri olan **Deckpa sistem servisi** ve **Deckpa API** için. Bu servisler panelden durdurulamaz, çünkü durdurulursa panelin kendisi kapanır. Düğmeye basınca yanıt önce size iletilir, servis yaklaşık 3 saniye sonra yeniden başlar. API'yi yeniden başlatırken sayfa birkaç saniye yanıt vermez; sonra yenileyin. PowerDNS zorunlu bir bileşendir: başlatılıp durdurulabilir ve yeniden başlatılabilir, ama kaldırılamaz. OpenLiteSpeed kartında ayrıca **WebAdmin konsolu** ve **OpenLiteSpeed Sunucu Ayarları** bağlantıları, MariaDB kartında **phpMyAdmin'i aç** ve **Ayarlar** (DB Ayarları) bağlantıları bulunur. > Web sunucusunu, veritabanını ya da güvenlik duvarını yoğun saatte yeniden başlatmayın. Yeniden başlatma kısa bir kesinti yaratır; siteler birkaç saniye yanıt vermez. ## Servis güncelleme Servislerin sürümleri kontrolsüz yükselmesin diye panel, OpenLiteSpeed, MariaDB, PowerDNS ve Pure-FTPd için onaylı bir sürüm tutar. Kurulu sürüm onaylı sürümden farklıysa kartta **güncelleme var** rozeti ve **Güncelle** düğmesi çıkar; düğmenin üzerinde hedef sürüm yazar. Fail2ban, firewalld, Chrony gibi diğer servisler için panel arka planda paket deposunu 6 saatte bir tarar ve bekleyen güncelleme varsa aynı düğmeyi gösterir. Henüz denetim yapılmamışsa düğme, "güncel" demek yerine görünür kalır. **Güncelle**, paket yöneticisiyle servisi en son onaylı sürüme geçirir ve servisi kısa süre yeniden başlatır. Onay penceresi bunu söyler. OpenLiteSpeed güncellemesinde web sunucusu yeniden başlar ve siteler birkaç saniye yanıt vermez; bunu düşük trafikli bir saate bırakın. Güncelleme sürerken düğme **Güncelleniyor…** yazar. ## İsteğe bağlı servisleri kurma Memcached, ClamAV ve clamd sunucuda hazır gelmez; kartlarındaki **Kur** düğmesiyle kurulur. Kurulum paket indirdiği ve güvenli varsayılan ayarları yazdığı için birkaç dakika sürebilir, düğme bu sürede **Kuruluyor** yazar. Hiçbir kurulum portu dışarı açmaz. - **Memcached:** parola korumalı kurulur; bağlantı bilgileri kartta **Bağlantı bilgisi** düğmesiyle açılır (bkz. [Valkey önbellek](https://deckpa.com/docs/valkey)). Servisi kurmak PHP istemci eklentisini kurmaz. - **ClamAV:** imza güncelleme servisidir. Yalnızca kurulması hiçbir dosyaya müdahale etmez; tarama ve karantina davranışı **Virüs Taraması** sayfasından yönetilir. - **clamd:** PHP dosyalarını yazıldıktan hemen sonra tarar. Yalnızca kurulması izlemeyi açmaz; açma düğmesi **Virüs Taraması** sayfasındadır ve en az 1 GB boş RAM gerektirir. **Kaldır** servisi durdurur ve paketi kaldırır; verilerinizi (örneğin bir veritabanını) silmez, daha sonra tekrar kurarsanız kaldığınız yerden devam eder. Memcached'i kaldırmadan önce PHP'deki Memcached eklentisini kaldırın; aksi halde nesne önbelleği kullanan siteler hata verebilir. ## Süreçler **Sistem → Süreçler** sayfası sunucuda şu anda ne olduğunu gösterir. Sayfa yalnızca yöneticiye açıktır ve 3 saniyede bir yenilenir; **Duraklat** ile yenilemeyi durdurup **Sürdür** ile devam ettirebilirsiniz. Ölçüm servisine ulaşılamazsa sayfa **Süreç listesi alınamadı** der; bu, sunucuda hiçbir şeyin çalışmadığı anlamına gelmez, yalnızca o an ölçüm yapılamıyordur. - **Sunucu yükü:** **Yük ortalaması**, çekirdek sayısı, **Disk beklemesi**, **Bellek** ve **Takas**. Durum **Normal**, **Yoğun** ya da **Aşırı yük** olarak gösterilir. 1 dakikalık yük ortalaması işlemci çekirdeği sayısını aşarsa değer sarı görünür. - **Site başına tüketim:** en çok kaynak kullanan siteler sıralanır; kalanlar **diğer N site** olarak toplanır. Sunucu yavaşladığında hangi sitenin kaynak kullandığını buradan görürsünüz. - **En yoğun süreçler:** varsayılan olarak CPU kullanımına göre ilk 50 süreç. Sütunlar: PID, Site / kullanıcı, Komut, CPU, Bellek, Süre. Uzun süredir yüksek CPU kullanan süreçlere **uzun süredir yüksek** işareti konur; takılmış olabilir. Listeyi daraltmak için **Tümü**, **Yalnız site süreçleri** ve **Sistem & servis** seçeneklerini, **Site** filtresini ve arama kutusunu (**site / komut ara…**) kullanın. **Tümünü göster** sunucudaki bütün süreçleri listeler; liste uzun olduğu için yenileme 3 saniyeden 15 saniyeye çıkar. **İlk 50'ye dön** ile eski görünüme geçersiniz. Bir sitenin sürecini **Durdur** düğmesiyle sonlandırabilirsiniz. Bu, sürece bir kapanma isteği gönderir: süreç işini düzgün biçimde kapatıp çıkar. İsteğe yanıt vermezse çalışmaya devam eder. Panel bir süreci durdurmadan önce numarasının hâlâ seçtiğiniz sürece ait olduğunu doğrular; arada başka bir sürece verilmişse işlem reddedilir ve listeyi yenilemenizi ister. Site hesabına ait olmayan süreçler **korumalı** işaretlenir ve durdurulamaz: - **init:** sistemin ilk süreci. Durdurmak sunucuyu kapatır. - **panel:** panelin kendi süreçleri. Durdurursanız panel kapanır ve arayüzden yeniden başlatamazsınız. - **servis:** yönetilen bir servise ait süreçler ve siteye özel Valkey örnekleri. Bunlar için doğru işlem durdurmak değil yeniden başlatmaktır; **Servisler** sayfasını kullanın. - **sistem:** işletim sistemine ait, site süreci olmayan süreçler. ## Bir servis başlamıyorsa Önce kartın durum rozetine bakın: **hata**, servisin başlamaya çalışıp başaramadığını gösterir. Nedeni **Loglar** sayfasında, **Servis** sekmesinde seçtiğiniz servisin sistem günlüğünde yazar. Aynı kayıtlara sunucuda root olarak da ulaşabilirsiniz; panelin kendi servisleri için: ```bash systemctl status lshttpd.service journalctl -u deckpa-api -u deckpa-executor -f ``` İlk komut OpenLiteSpeed'in birim durumunu, ikincisi panelin iki servisinin canlı kaydını gösterir. Başlatma düğmesi hata veriyorsa iletiyi olduğu gibi kaydedin ve **Sağlık Kontrolü** sayfasındaki ilgili denetime bakın. > Panelin kendi servislerini yalnızca **Güvenli yeniden başlat** ile yeniden başlatın. Bu iki servisin sunucuda elle durdurulması panele erişiminizi keser.